Sauchalay Sahay Yojana 2026– વર્ષ ૨૦૨૬ માં ભારત સરકારના ‘સ્વચ્છ ભારત મિશન’ (SBM) હેઠળ શૌચાલય સહાય યોજનાને વધુ અસરકારક રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશને સંપૂર્ણપણે ખુલ્લામાં શૌચ મુક્ત (ODF Plus) બનાવવાનો છે. ૨૦૨૬ માં ગુજરાતમાં જે પરિવારો પાસે હજુ પણ પાકું શૌચાલય નથી, તેમને સરકાર દ્વારા ₹૧૨,૦૦૦ ની આર્થિક મદદ આપવામાં આવે છે. આ સહાય સીધી લાભાર્થીના બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે જેથી ગરીબ પરિવારો સન્માનપૂર્વક જીવન જીવી શકે.
સહાયની રકમ અને હપ્તાની સંપૂર્ણ માહિતી ૨૦૨૬
શૌચાલય બનાવવા માટે મળતી આ આર્થિક સહાયને ૨૦૨૬ માં બે તબક્કામાં વહેંચવામાં આવી છે, જેની વિગતો નીચે મુજબ છે.
| વિગત (Description) | સહાયની રકમ (૨૦૨૬) | ચુકવણીનો તબક્કો |
| પ્રથમ હપ્તો (First Installment) | ₹૬,૦૦૦ | બાંધકામની મંજૂરી બાદ |
| બીજો હપ્તો (Second Installment) | ₹૬,૦૦૦ | બાંધકામ પૂર્ણ થયા અને ફોટો અપલોડ કર્યા બાદ |
| કુલ સહાય રકમ | ₹૧૨,૦૦૦ | DBT (સીધા બેંક ખાતામાં) |
| વધારાનો લાભ (MGNREGA) | મજૂરી ખર્ચ | જોબ કાર્ડ મુજબ અલગથી |
લાભાર્થીઓ માટે ૨૦૨૬ ના નવા પાત્રતાના ધોરણો
૨૦૨૬ માં આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે નીચે મુજબના માપદંડો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે:
- અરજદાર ગુજરાતનો કાયમી વતની હોવો જોઈએ.
- અરજદારના ઘરે અગાઉથી કોઈ પાકું શૌચાલય હોવું જોઈએ નહીં.
- અગાઉ આ યોજના હેઠળ કોઈ પણ સરકારી સબસિડીનો લાભ લીધેલ હોવો જોઈએ નહીં.
- ૨૦૨૬ ના નિયમ મુજબ, બીપીએલ (BPL) પરિવારો, એસસી/એસટી (SC/ST) પરિવારો, નાના અને સીમાંત ખેડૂતો તેમજ દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓને પ્રથમ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
- જે પરિવારો પીએમ આવાસ યોજનાનો લાભ લઈ રહ્યા છે, તેમને પણ ૨૦૨૬ માં આ વધારાની સહાય મળવાપાત્ર છે.
અરજી માટે જરૂરી દસ્તાવેજોની યાદી ૨૦૨૬
ઓનલાઇન અરજી કરતી વખતે નીચે મુજબના દસ્તાવેજો સ્કેન કરીને તૈયાર રાખવા:
- અરજદારનું આધાર કાર્ડ (આધાર લિંક્ડ મોબાઈલ નંબર સાથે).
- રેશન કાર્ડની નકલ (જેમાં પરિવારના સભ્યોના નામ હોય).
- બેંક પાસબુકના પ્રથમ પાનાની નકલ અથવા કેન્સલ ચેક (DBT પેમેન્ટ માટે).
- પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો.
- જે જગ્યાએ શૌચાલય બનાવવાનું છે તે પ્લોટનો ફોટો (જીઓ-ટેગિંગ માટે).
- રહેઠાણનો પુરાવો (ચૂંટણી કાર્ડ અથવા લાઈટ બિલ).
ઓનલાઇન અરજી અને રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા ૨૦૨૬
૨૦૨૬ માં નાગરિકો પોતે જ મોબાઈલ અથવા કોમ્પ્યુટર દ્વારા અરજી કરી શકે છે:
૧. સૌ પ્રથમ સ્વચ્છ ભારત મિશનની સત્તાવાર વેબસાઈટ sbm.gov.in પર જવું.
૨. ‘Citizen Corner’ માં જઈને ‘Application Form for IHHL’ પર ક્લિક કરો.
૩. નવા રજીસ્ટ્રેશન માટે તમારો મોબાઈલ નંબર અને રાજ્યની વિગતો ભરી લોગિન આઈડી મેળવો.
૪. લોગિન કર્યા પછી ‘New Application’ ફોર્મમાં તમારી વ્યક્તિગત અને બેંક વિગતો સચોટ રીતે ભરો.
૫. ૨૦૨૬ માં ઓનલાઇન ફોર્મ સબમિટ કર્યા બાદ જે એપ્લિકેશન નંબર મળે તેને સાચવી રાખો, કારણ કે તેનાથી તમે તમારા હપ્તાનું સ્ટેટસ ચેક કરી શકશો.
તપાસ અને સહાય મંજૂરીની અંતિમ પ્રક્રિયા ૨૦૨૬
અરજી કર્યા પછી ૨૦૨૬ માં વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા ખૂબ જ ઝડપી બનાવવામાં આવી છે. તમારા વિસ્તારના ગ્રામ સેવક અથવા બ્લોક ઓફિસર દ્વારા સ્થળ તપાસ કરવામાં આવશે. એકવાર તમારી પાત્રતાની પુષ્ટિ થઈ જાય એટલે પ્રથમ હપ્તો તમારા ખાતામાં જમા થશે. શૌચાલયનું બાંધકામ પૂર્ણ થયા પછી, તમારે શૌચાલયની બહાર ઉભા રહીને એક ફોટો અપલોડ કરવાનો રહેશે (જેમાં લાભાર્થીનો ચહેરો અને શૌચાલય સ્પષ્ટ દેખાય). આ ફોટો વેરિફાઈ થયા બાદ બીજો હપ્તો પણ જમા થઈ જશે.
નિષ્કર્ષ
શૌચાલય સહાય યોજના ૨૦૨૬ એ માત્ર આર્થિક મદદ નથી, પરંતુ તે ગરીબ પરિવારો અને ખાસ કરીને મહિલાઓની સુરક્ષા અને ગરિમા જાળવવાનું માધ્યમ છે. ₹૧૨,૦૦૦ ની આ સહાયથી તમે તમારા ઘરમાં પાકું શૌચાલય બનાવીને બીમારીઓથી બચી શકો છો. ૨૦૨૬ માં જો તમારા ઘરમાં શૌચાલય ન હોય, તો આ તકનો લાભ લઈને વહેલી તકે ઓનલાઇન અરજી કરો અને તમારા પરિવારને સ્વચ્છ અને સ્વસ્થ બનાવો.
Disclaimer: આ લેખ ૨૦૨૬ ના તાજેતરના સ્વચ્છ ભારત મિશનના અપડેટ્સ અને સરકારી માર્ગદર્શિકા પર આધારિત છે. સહાયની રકમ અને અરજીના નિયમોમાં સરકાર દ્વારા સ્થાનિક સ્તરે ફેરફાર થઈ શકે છે. સચોટ માહિતી માટે હંમેશા sbm.gov.in પોર્ટલની મુલાકાત લેવી.